Ayakkabının Söyleyecekleri
Kitapçı dükkânının kapısı açıktı. Eşikten içeri bir parça güneş vuruyor, sokaktan geçenlerin gölgeleri arada bir yaprakların üzerine düşüyordu. Genç kâtip önündeki metne eğildi:
— Ebû Saîd el-Hudrî’nin rivayetine göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Canım elinde olan Allah’a yemin ederim ki yırtıcı hayvanlar insanlarla konuşmadıkça, kişinin kamçısının ucu ve ayakkabısının bağı kendisiyle konuşmadıkça, uyluğu da kendisinden sonra ailesinin ne yaptığını ona haber vermedikçe kıyamet kopmaz.”
Adam başını kaldırdı.
— Bir daha oku.
Kâtip okudu. Adamın yüzüne yavaşça bir tebessüm yayıldı. Yanlış işitmemişti. Eğildi, ayakkabısını çıkardı. Bağını iki parmağıyla tutup kaldırdı.
— Bunu geçen yıl aldım. Benimle Basra’ya gitti, Kûfe’ye döndü. Toz yuttu, çamura battı. Henüz tek kelimesini işitmedim.
Kapıya yakın oturan biri uzanıp baktı.
— Konuşsa evvelâ kokusundan şikâyet ederdi.
Gülüştüler. Adam da güldü. Ayakkabıyı biraz kendine çekti.
— O kadar da değil. Daha geçen hafta yıkadım.
Gülüşmeler dinince yeniden bağından tuttu.
— Latifeyi bırakalım. Konuşmak için dil lâzım. Ağız lâzım. Nefes lâzım. Şu derinin ağzı nerede?
Ayakkabıyı çevirdi, tabanına baktı. Bağını iki yana çekti. Sonra meclistekilerin görebileceği bir yere, önüne bıraktı.
İhtiyar muhaddis dizindeki yaprağın kıvrılan ucunu düzeltiyordu.
Adam bu sükûtu da kendi hesabına yazdı.
— Kamçının ucunu geçelim. Asıl şuna bakın. Ben hâneden çıkacağım, ev halkı bir iş görecek, uyluğum bana haber verecek.
Elini dizinin üstüne koydu.
— Bu benimle çarşıya geldi. Evde kalmadı ki olup biteni görsün.
Kapıdaki adam yine güldü. Kâtip kaleminin ucuna bakıyordu.
— Hânede olup biteni nasıl öğreniriz? diye devam etti adam. Ya kendimiz gideriz, ya birini göndeririz, yahut oradan gelen biri anlatır. Ben başka yol bilmem. Bilen varsa söylesin.
Muhaddis yaprağı dizine bıraktı.
— Başka yol bilmediğini söyledin. Başka yol bulunmadığına nasıl hükmettin?
— Gördüğümüz budur.
— Öyleyse gördüğümüzü söyleyelim. Henüz görmediğimiz bütün devirler adına hüküm vermeyelim.
Adam oturduğu yerde doğruldu.
— Lâkin haber, haberciyle gelir. Aradaki yolu kim geçecek? Duvarları kim aşacak? Ses, sahibinden ayrılıp sokak sokak beni mi arayacak?
Genç kâtip kalemini bıraktı. Dükkân sessizleşince dışarıdaki satıcının sesi daha açık duyuldu.
— Ben görmediğim her şeyi inkâr etmem, dedi adam. Gitmediğim beldeler var. Görmediğim hayvanlar var. Bunlara itiraz ediyor muyum? Etmiyorum. İnsan her şeyi görecek değil ya. Fakat belde dediğinin ne olduğunu bilirim. Hayvanın da benzerini görmüşümdür. Deri parçasının konuşması öyle mi?
Önündeki ayakkabıya dokundu.
— Bunun olmayacağını anlamak için kıyamete kadar beklemeye lüzum yok.
— Rivayet, senin ayakkabının bugün konuşacağını mı söylüyor? diye sordu muhaddis.
— Hayır, muradım o değil. Lâkin bugün konuşamıyorsa…
Durdu. Ayakkabıyı yeniden eline aldı. Başparmağıyla deriyi yokladı.
— Deri, deridir.
Bunu söylerken sesini yükseltmemişti. Aşikâr bir şeyi tekrar etmek mecburiyetinde kalmış gibi yorgun görünüyordu.
— Sen nasıl olacağını bilmediğini anlattın, dedi muhaddis. Olamayacağını değil.
Adam ayakkabıyı yere bıraktı.
— Öyleyse her nakledileni kabul mü edelim?
— Hayır. Bir şeyin mümkün olması, haberin sahih olduğunu göstermez. Bu sözün Resûlullah’a nispetini araştırmak başka, “Ben görmedim, olamaz” demek başka.
Kâtip önündeki yaprağa baktı. Kalemini eline aldı, bekledi.
Adam başını iki yana salladı. Dilin, ağzın, nefesin ne olduğu belliydi. Haber de bir yerden bir yere kendiliğinden gitmezdi. Bunları söylemenin neresi yanlıştı? Ayakkabısını giydi. Bağını çekti, gevşetti, yeniden bağladı.
— Biz aklımızı bir kenara bırakamayız.
— Bırakmayalım, dedi muhaddis. Ben de senden hükmünün delilini istiyorum.
Adam bağın ucunu parmağına doladı, bıraktı. Bir şey söyleyecek gibi oldu. Sonra kalktı. Eteğine takılan kitabı düzeltti, yerine koydu.
Kapıya kadar yürüdü. Eşikte dönüp kâtibe baktı.
— Her işittiğini yazma evlâdım. Evvelâ düşün.
Kâtip bir önündeki satıra baktı, bir adamın ardından. Kalemi elindeydi. Henüz yazmıyordu.
Dışarıda bir haberci, uzak yoldan getirdiği mektubun sahibini soruyordu. Adam durdu, dinledi. Aradığı dükkânı tarif etti. Haberci anlamayınca birkaç adım onunla yürüyüp sokağın başından gösterdi.
Sonra kendi yoluna gitti.
Ayakkabısı o gün de konuşmamıştı.
Adam haklılığından emindi.
Otobüste, pencere kenarında oturan genç, telefonundaki hikâyeyi okurken gülümsedi.
“Ses, sahibinden ayrılıp sokak sokak beni mi arayacak?”
Tam o sırada ekran değişti. Annesi arıyordu.
— Nerede kaldın? Sofrayı kurduk.
— Geliyorum. İki durak kaldı.
Konuşma bitince hikâyeye döndü. Birkaç satır ilerledi, sonra durdu. Telefonu elinde bir an çevirdi.
Annesi evdeydi. Kendisi otobüste. Birbirlerini duymuşlardı.
Yeniden okumaya başladı.
“Sen nasıl olacağını bilmediğini anlattın. Olamayacağını değil.”
Parmağı bir süre ekranın üzerinde kaldı.
O, kendi çağında mümkün görünmeyeni bütün çağlar için imkânsız saymıştı. Peki biz, bir rivayeti sırf bugünkü dünyamıza uymadığı için reddederken neyi ölçü alıyoruz?
Kaynak: Tirmizî, “Fiten”, 19 (nr. 2181); İbn Hibbân, es-Sahîh, 4/439, 3739, Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 18/316, 11792.

Yorumlar
Yorum Gönder