Kayıtlar

Eylül, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

İlim Talibinin Tebliği Tedrisidir

 İlmin kuma kabul etmediği malumdur. Fakat işin öğretme tarafı bazen gözden kaçıyor. Kastım ilmi belli bir yere kadar öğrendikten sonraki dönem. Kişi daha tam olgunlaşmadan vaaz, tebliğ ve resmî görev gibi işlere fazla yönelirse kendi öğrenmesi geri planda kalabilir. Burada ders vermeyi veya bildiğini paylaşmayı kastetmiyorum. Bunlar zaten ilmin bir parçasıdır. Asıl mesele kişinin erken dönemde kendisini sürekli anlatan, konuşan ve yönlendiren bir konuma yerleştirmesidir. Özellikle sosyal medya buna çok müsait. İnsan kısa sürede takip edilen ve sözü dinlenen biri hâline gelebiliyor. Bu da farkında olmadan ilmin önüne geçebiliyor. Vaaz ve nasihat yapılmasın demiyorum. Fakat bunun zamanı ve yeri doğru belirlenmeli. İlim talibinin tebliği tedrisidir. Önce ilmini sağlamlaştırması, sonra bildiğini ehil olduğu ölçüde öğretmesi daha sağlıklıdır. Bir başka tehlike de şu. İnsan vaaz diline fazla alışınca ilmî çalışmalarında da aynı dili kullanmaya başlayabilir. Halkın hoşuna giden bir sö...

Ayakkabının Söyleyecekleri

Resim
  Kitapçı dükkânının kapısı açıktı. Eşikten içeri bir parça güneş vuruyor, sokaktan geçenlerin gölgeleri arada bir yaprakların üzerine düşüyordu. Genç kâtip önündeki metne eğildi: — Ebû Saîd el-Hudrî’nin rivayetine göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Canım elinde olan Allah’a yemin ederim ki yırtıcı hayvanlar insanlarla konuşmadıkça, kişinin kamçısının ucu ve ayakkabısının bağı kendisiyle konuşmadıkça, uyluğu da kendisinden sonra ailesinin ne yaptığını ona haber vermedikçe kıyamet kopmaz.” Adam başını kaldırdı. — Bir daha oku. Kâtip okudu. Adamın yüzüne yavaşça bir tebessüm yayıldı. Yanlış işitmemişti. Eğildi, ayakkabısını çıkardı. Bağını iki parmağıyla tutup kaldırdı. — Bunu geçen yıl aldım. Benimle Basra’ya gitti, Kûfe’ye döndü. Toz yuttu, çamura battı. Henüz tek kelimesini işitmedim. Kapıya yakın oturan biri uzanıp baktı. — Konuşsa evvelâ kokusundan şikâyet ederdi. Gülüştüler. Adam da güldü. Ayakkabıyı biraz kendine çekti. — O kadar da değil. Daha geçen hafta yıkad...

Boş Torbanın Peşinde..

Resim
  Adam, elindeki torbayı ata doğru salladı. At uzaktan başını kaldırdı. Torbanın içinde arpa olduğunu sanmış olmalıydı. Sahibine doğru geldi. Adam yularından tuttu. O sırada kendisini uzaktan izleyen yolcu yaklaştı ve sordu: “Torbanın içinde yem var mıydı?” “Hayır” dedi adam. “Sadece varmış gibi yaptım.” Yolcu bunun üzerine ondan hadis dinlemekten vazgeçti. Çünkü hayvanı aldatan birinin, insanlara karşı da dürüst davranacağından emin olunamazdı. Bu yolcunun Buhârî olduğu söylenir. Hikâye kısa, etkileyici ve kolay hatırlanıyor. Birkaç cümlede Buhârî’nin hadis rivayetinde ne kadar titiz davrandığı anlatılmış oluyor. Bu yüzden vaazlarda, sohbetlerde, gazete yazılarında ve sosyal medya paylaşımlarında kendine rahatça yer buluyor. Sonunda dinleyenin zihninde boş bir yem torbası ve dürüstlük konusunda taviz vermeyen büyük bir muhaddis kalıyor. Perde çoğu zaman burada kapanıyor. Fakat hikâyenin tam ortasında cevabı verilmemiş bir soru duruyor: Bu olay nerede anlatılıyor? Bir râvi...

Tezkirâtu'l-Huffâz'daki Herkes Hadis Hafızı Mıdır?

Zehebî’nin Tezkiretü’l-huffâz ’ı 21 tabakada 1176 biyografi içermektedir. Ancak eserin adı, burada yer alan herkesin hadis hâfızı olduğu anlamına gelmez. Eserin mukaddimesi ve bazı sınır örnekleri, daha geniş bir çerçeveyle karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir. Zehebî mukaddimede şöyle der: «هذه تذكرة بأسماء معدلي حملة العلم النبوي ومن يرجع إلى اجتهادهم في التوثيق والتضعيف والتصحيح والتزييف» Buna göre eser, nebevî ilmin taşıyıcılarını değerlendiren; râvilerin tevsîk ve ta‘zîfinde, rivayetlerin tashih ve tezyîfinde hükümlerine başvurulan isimleri tanıtmayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla kitabın merkezinde hadisleri ve râvileri değerlendiren otoriteler bulunur. Bununla birlikte eser yalnızca teknik anlamda hadis hâfızlarından oluşmaz. Tezkire’de bulunmak hâfız olmak mıdır? Bu sorunun en açık cevabı Hârice b. Zeyd b. Sâbit’in biyografisinde görülür: «أحد الفقهاء من كبار العلماء إلا أنه قليل الحديث فلهذا لم أذكره في الحفاظ» “Hârice, fakihlerden ve büyük âlimlerden biridir. Ancak hadisi azd...

Yeni 📚 İmam Şâfiî’ye reddiye olarak kaleme alınmış üç risale.

Resim
  Yeni 📚 İmam Şâfiî’ye reddiye olarak kaleme alınmış üç risale. İmam Şâfiî’nin, İmam Mâlik’in bazı fıkhî tercihlerinde sabit hadislere muhalefet ettiği yönündeki eleştirilerine erken dönem Mâlikî âlimlerin verdiği cevapları ihtiva etmesi bakımından önemli bir neşir. Bildiğim kadarıyla bu üç risale ilk defa tek ciltte bir araya getiriliyor.