Adam, elindeki torbayı ata doğru salladı. At uzaktan başını kaldırdı. Torbanın içinde arpa olduğunu sanmış olmalıydı. Sahibine doğru geldi. Adam yularından tuttu. O sırada kendisini uzaktan izleyen yolcu yaklaştı ve sordu: “Torbanın içinde yem var mıydı?” “Hayır” dedi adam. “Sadece varmış gibi yaptım.” Yolcu bunun üzerine ondan hadis dinlemekten vazgeçti. Çünkü hayvanı aldatan birinin, insanlara karşı da dürüst davranacağından emin olunamazdı. Bu yolcunun Buhârî olduğu söylenir. Hikâye kısa, etkileyici ve kolay hatırlanıyor. Birkaç cümlede Buhârî’nin hadis rivayetinde ne kadar titiz davrandığı anlatılmış oluyor. Bu yüzden vaazlarda, sohbetlerde, gazete yazılarında ve sosyal medya paylaşımlarında kendine rahatça yer buluyor. Sonunda dinleyenin zihninde boş bir yem torbası ve dürüstlük konusunda taviz vermeyen büyük bir muhaddis kalıyor. Perde çoğu zaman burada kapanıyor. Fakat hikâyenin tam ortasında cevabı verilmemiş bir soru duruyor: Bu olay nerede anlatılıyor? Bir râvi...
Hadis tahric programı Câmiu'l-Hâdimi'l-Haremeyn'i yaklaşık dokuz-on yıldır kullanıyorum. Oldukça işlevsel bir program olmakla birlikte bazı hatalar da barındırdığını belirtmek gerekir. Bir araştırma sırasında karşılaştığım bu hatalardan birini burada paylaşmak istiyorum. Amacım programın kıymetini düşürmek değil, verdiği sonuçlara kesin olarak güvenmemek gerektiğini göstermektir. Program, Tahâvî'nin Şerhu Meâni'l-Âsâr ve Şerhu Müşkili'l-Âsâr adlı eserlerinde geçen “ ابن أبي داود / İbn Ebî Dâvûd ” ibaresini altı ayrı yerde meşhur Ebû Bekir Abdullah b. Ebî Dâvûd es-Sicistânî (ö. 316) ile eşleştirmişti. Sicistânî, Sünen sahibi Ebû Dâvûd'un oğlu ve kendisi de tanınmış bir hâfızdır. Oysa “İbn Ebî Dâvûd” adı yalnızca ona ait değil. Hadis literatüründe aynı şekilde anılan bir başka İbn Ebî Dâvûd daha var. Tahâvî'nin hocası olan kişi de o. İki İbn Ebî Dâvûd Sicistânî'nin dışında, Ebû İshâk İbrâhîm b. Ebî Dâvûd Süleymân b. Dâvûd el-Bürüllüsî (ö. 272) adl...
Hill Museum & Manuscript Library (HMML) ile yürütülen Zaydi Manuscript Tradition (ZMT) projesi, Yemen'deki özel aile kütüphanelerinin yazmalarını dijitalleştirdi. Bu görüntülerin bir kısmı vHMML Reading Room'da açık. Bunlardan biri, Sa'de'deki Âlü'l-Hâşimî kütüphanesinde bulunan ve ZMT 01272 numarasıyla kaydedilen Tirmizî nüshası. Katalogda kısa bir künyeyle geçiyor: "Sunan. Part 2, colophon 1370, narrated by ʻAlī ibn Masʻūd". Nüshayı açınca bu künyenin arkasında ilginç bir hikâye olduğu görülüyor. Nüshanın kendisi Elimizdeki el-Câmi' 'in ikinci cüzü. Metin besmeleden sonra şu başlıkla açılıyor: أبواب الجنائز عن النبي ﷺ · باب ما جاء في ثواب المرض . İlk hadis Hennâd, Ebû Muâviye, A'meş, İbrâhîm, Esved ve Âişe yoluyla gelen "Mümine bir diken bile batsa…" rivayeti. Cüz, Kitâbü'l-'İlel'in sonuyla bitiyor ve son sayfada iri hatla şu kayıt var: آخر جامع كتاب أبي عيسى الترمذي الحافظ رحمه الله في السنن والحمد لله ر...
Yorumlar
Yorum Gönder